Uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego jest problemem, który każdego roku dotyka tysiące dzieci w Polsce. Mimo że obowiązek alimentacyjny wynika z przepisów prawa jak i przede wszystkim z podstawowych zasad odpowiedzialności rodzicielskiej, wielu zobowiązanych rodziców nie wywiązuje się ze swoich obowiązków. W sytuacji gdy rodzic nie płaci zasądzonych alimentów można  złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji do właściwego komornika sądowego. Jeśli egzekucja okaże się  nieskuteczna, można ubiegać się o świadczenia z  Funduszu Alimentacyjnego. W ostateczności można też zgłosić dłużnika do rejestru dłużników, złożyć skargę pauliańską (po spełnieniu określonych przesłanek) czy też wszcząć postępowanie karne za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego. 

Zgodnie z art. 209 § 1 kodeksu karnego, uchylanie się od płacenia alimentów jest przestępstwem, zagrożonym karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku – w przypadku uchylania się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące. Surowsza kara grozi, gdy brak płacenia alimentów naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W takim przypadku kara może wynieść do 2 lat pozbawienia wolności.

Nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w art. 209 § 1, który nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego uiścił w całości zaległe alimenty.

Konsekwencje uchylania się od płacenia alimentów:

• Odpowiedzialność karna:

Art. 209 Kodeksu karnego przewiduje karę grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku za uporczywe uchylanie się od płacenia alimentów.

• Surowsza kara:

Jeżeli uchylanie się od alimentów powoduje, że osoba uprawniona nie może zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych, grozi kara do 2 lat pozbawienia wolności.

• Postępowanie egzekucyjne:

Pokrzywdzony może wystąpić do sądu z wnioskiem o egzekucję alimentów, która może obejmować zajęcie majątku dłużnika, a także generować dodatkowe koszty postępowania.

• Fundusz Alimentacyjny:

W przypadku braku możliwości ściągnięcia alimentów od dłużnika, uprawniony może starać się o pomoc z Funduszu Alimentacyjnego.

Kiedy uchylanie się od alimentów jest przestępstwem?

Uchylanie się od płacenia alimentów jest przestępstwem, gdy zobowiązany, mając obiektywną możliwość ich płacenia, nie wywiązuje się z tego obowiązku. Ważny jest negatywny stosunek psychiczny zobowiązanego do płacenia alimentów, co oznacza, że nie płaci, bo nie chce lub lekceważy ten obowiązek.

Kto może wystąpić z wnioskiem o ściganie?

Wniosek o ściganie za niepłacenie alimentów może złożyć:

• osoba uprawniona do alimentów (np.: małoletnie dziecko reprezentowane przez drugiego rodzica, pełnoletnie dziecko kontynuujące naukę)
• organ pomocy społecznej
• organ podejmujący działania wobec dłużnika alimentacyjnego
• jeśli uprawnionemu przyznano świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, ściganie następuje z urzędu

Uchylanie się od płacenia alimentów na dorosłe dziecko:

Istnieją sytuacje, w których rodzic może uchylić się od płacenia alimentów na dorosłe dziecko, np. gdy dziecko osiągnęło niezależność finansową lub dalsze płacenie alimentów powoduje nadmierny uszczerbek dla rodzica. Wymaga to jednak przeprowadzenia postępowania sądowego oraz złożenia odpowiednich dokumentów i dowodów potwierdzających te okoliczności.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w przypadku gdy rodzic dziecka uchyla się od obowiązku alimentacyjnego, lub masz pytania zapraszamy do kontaktu lub zarezerwowania terminu spotkania w naszym systemie rezerwacyjnym.

Uprzejmie informujemy, że powyższy artykuł ma  jedynie charakter ogólny, edukacyjny i informacyjny, nie odnosi się do konkretnego stanu faktycznego i nie stanowi porady ani opinii prawnej. Każda sprawa jest inna i wyjątkowa, w związku z tym może wymagać podjęcia indywidualnie dostosowanych działań, odpowiednich do danej sytuacji.